Wniosek o zabezpieczenie roszczenia służy tymczasowej ochronie praw strony jeszcze przed prawomocnym zakończeniem sprawy. Może ograniczyć ryzyko, że przyszłe orzeczenie nie zostanie wykonane albo osiągnięcie celu postępowania stanie się poważnie utrudnione. Zabezpieczenie nie rozstrzyga sporu i co do zasady nie powinno prowadzić do zaspokojenia roszczenia. Sąd może go udzielić przed wszczęciem postępowania lub w jego toku. W tym artykule wyjaśnimy, co powinien zawierać wniosek o zabezpieczenie roszczenia.

Spis treści:

Kiedy można złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia?
Jakie warunki trzeba spełnić?
Co powinien zawierać wniosek o zabezpieczenie roszczenia?
Jak można zabezpieczyć roszczenie pieniężne?
Jak wygląda zabezpieczenie roszczenia niepieniężnego?
Do którego sądu należy skierować wniosek?
Co trzeba zrobić po zabezpieczeniu udzielonym przed pozwem?
Ile kosztuje złożenie wniosku?
Podsumowanie. Dlaczego treść wniosku o zabezpieczenie roszczenia ma znaczenie?

Kiedy można złożyć wniosek o zabezpieczenie roszczenia?

Zabezpieczenia można żądać w każdej sprawie cywilnej podlegającej rozpoznaniu przez sąd państwowy lub polubowny. Wniosek może zostać zawarty w pozwie, złożony jako odrębne pismo w czasie trwania postępowania albo wniesiony jeszcze przed rozpoczęciem sprawy głównej.

Złożenie wniosku przed pozwem może być uzasadnione między innymi wtedy, gdy istnieje ryzyko wyzbywania się majątku przez przyszłego pozwanego, przenoszenia środków finansowych, sprzedaży przedmiotu sporu albo podejmowania działań mogących spowodować trudne do odwrócenia skutki. Samo przekonanie wnioskodawcy o istnieniu takiego zagrożenia nie wystarcza – okoliczności te trzeba odpowiednio przedstawić i uprawdopodobnić. Ocena podstawy dochodzonego żądania może wymagać analizy przepisów materialnych dotyczących spraw z obszaru prawa cywilnego w Poznaniu.

Jakie warunki trzeba spełnić?

Zgodnie z art. 730¹ Kodeksu postępowania cywilnego strona lub uczestnik postępowania musi uprawdopodobnić dwie podstawowe przesłanki: istnienie roszczenia oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia. Obie przesłanki powinny zostać opisane we wniosku.

Uprawdopodobnienie roszczenia oznacza przedstawienie wiarygodnych informacji i dokumentów wskazujących, że żądanie może być zasadne. W zależności od rodzaju sprawy mogą to być umowy, faktury, potwierdzenia przelewów, korespondencja stron, wezwania do zapłaty, protokoły, fotografie lub inne dokumenty związane ze sporem.

Interes prawny występuje wtedy, gdy brak zabezpieczenia uniemożliwi lub poważnie utrudni wykonanie przyszłego orzeczenia albo osiągnięcie celu postępowania.

Przykładem może być:

realne ryzyko usunięcia składników majątku,
pogarszająca się sytuacja finansowa dłużnika,
możliwość dalszego naruszania prawa przez czas trwania procesu.

Sąd powinien jednocześnie wybrać rozwiązanie zapewniające ochronę wnioskodawcy, ale nieobciążające drugiej strony ponad potrzebę.

Co powinien zawierać wniosek o zabezpieczenie roszczenia?

Wniosek o zabezpieczenie roszczenia musi spełniać ogólne wymagania przewidziane dla pisma procesowego. Powinien zatem wskazywać sąd, strony lub uczestników, rodzaj pisma, żądanie oraz zawierać uzasadnienie i podpis. Należy dołączyć jego odpisy oraz powołane dokumenty, jeżeli nie znajdują się już w aktach sprawy.

Oprócz tego wniosek powinien obejmować:

dokładne określenie roszczenia podlegającego zabezpieczeniu,
wskazanie konkretnego sposobu zabezpieczenia,
podanie sumy zabezpieczenia w sprawie o roszczenie pieniężne,
uprawdopodobnienie istnienia roszczenia,
wykazanie interesu prawnego w uzyskaniu ochrony,
zwięzłe przedstawienie przedmiotu przyszłej sprawy, jeśli wniosek składany jest przed pozwem.

Sąd rozpoznaje wniosek w jego granicach. Oznacza to, że sposób zabezpieczenia powinien zostać sformułowany precyzyjnie i odpowiadać charakterowi dochodzonego żądania. Zakres możliwych czynności pełnomocnika, w tym analizy dokumentów i przygotowania pisma, może być opisany w ramach usługi prawnej w Poznaniu.

Jak można zabezpieczyć roszczenie pieniężne?

W przypadku roszczeń pieniężnych Kodeks postępowania cywilnego określa dostępne sposoby zabezpieczenia. Może ono polegać między innymi na zajęciu rachunku bankowego, wynagrodzenia, ruchomości, wierzytelności lub innego prawa majątkowego. Dopuszczalne jest także ustanowienie hipoteki przymusowej na nieruchomości czy zakazu zbywania spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu. W określonych sprawach możliwe jest ustanowienie zarządu przymusowego.

Wnioskodawca powinien wskazać również sumę zabezpieczenia. Nie może ona przewyższać dochodzonego roszczenia powiększonego o odsetki naliczone do dnia wydania postanowienia, koszty wykonania zabezpieczenia oraz przewidywane koszty postępowania. Zbyt szeroko określony sposób zabezpieczenia może zostać uznany za obciążający obowiązanego ponad rzeczywistą potrzebę.

Jak wygląda zabezpieczenie roszczenia niepieniężnego?

Jeżeli przedmiotem sprawy nie jest zapłata określonej kwoty, sąd może dobrać sposób zabezpieczenia odpowiedni do okoliczności. Może przykładowo tymczasowo uregulować prawa i obowiązki stron albo ustanowić zakaz zbywania określonych przedmiotów lub praw objętych postępowaniem.

W tego rodzaju sprawach szczególne znaczenie ma związek między proponowanym środkiem a celem procesu. Wniosek o zabezpieczenie roszczenia nie powinien zmierzać do uzyskania przed zakończeniem sprawy wszystkiego, czego strona domaga się w pozwie, chyba że konkretny przepis dopuszcza zabezpieczenie prowadzące do tymczasowego zaspokojenia roszczenia.

Do którego sądu należy skierować wniosek?

Przed rozpoczęciem postępowania wniosek składa się do sądu właściwego do rozpoznania przyszłej sprawy w pierwszej instancji. Jeżeli ustalenie takiego sądu nie jest możliwe, zastosowanie mają dodatkowe reguły dotyczące miejsca wykonania zabezpieczenia. W czasie trwania sprawy wniosek rozpoznaje zasadniczo sąd tej instancji, przed którym aktualnie toczy się postępowanie.

Kodeks przewiduje, że wniosek powinien zostać rozpoznany bezzwłocznie, nie później niż w ciągu tygodnia od jego wpływu, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Gdy konieczna jest rozprawa, powinna zostać wyznaczona tak, aby mogła odbyć się w terminie miesiąca. Są to terminy określające sposób procedowania przez sąd, a nie gwarancja wydania postanowienia w konkretnym dniu.

Co trzeba zrobić po zabezpieczeniu udzielonym przed pozwem?

Jeżeli sąd uwzględni wniosek złożony przed wszczęciem sprawy, wyznaczy termin na wniesienie pozwu lub innego pisma rozpoczynającego postępowanie. Co do zasady termin ten nie może przekraczać dwóch tygodni. Jego przekroczenie powoduje upadek zabezpieczenia, dlatego należy uwzględnić czas potrzebny na przygotowanie i złożenie pisma głównego. W przepisach szczególnych przewidziano wyjątki od tego terminu.

Adwokat z Poznania może pomóc w ustaleniu właściwego sądu, sposobu zabezpieczenia oraz dokumentów służących uprawdopodobnieniu wskazanych okoliczności. Pełnomocnik może również przygotować pozew w terminie wyznaczonym przez sąd. Nie oznacza to jednak, że wniosek zostanie uwzględniony – rozstrzygnięcie zależy od sądu i materiału przedstawionego w konkretnej sprawie.

Ile kosztuje złożenie wniosku?

Wniosek o udzielenie zabezpieczenia zawarty w piśmie rozpoczynającym postępowanie, na przykład w pozwie, nie podlega odrębnej opłacie. Od samodzielnego wniosku o udzielenie, zmianę lub uchylenie zabezpieczenia co do zasady pobiera się opłatę stałą w wysokości 100 zł.

Inaczej ustalana jest opłata od wniosku dotyczącego roszczenia pieniężnego, który wniesiono przed pozwem. Wynosi ona jedną czwartą opłaty należnej od pozwu o dane roszczenie. Kwota ta jest zaliczana na poczet późniejszej opłaty od pisma rozpoczynającego postępowanie, pod warunkiem jego wniesienia w wymaganym terminie.

Opłata sądowa nie jest tym samym co koszt pomocy prawnej. Informacje dotyczące zasad ustalania wynagrodzenia pełnomocnika może zawierać zakładka -przedstawiająca cennik adwokata z Poznania. W zależności od sposobu wykonania zabezpieczenia mogą również powstać dalsze koszty, między innymi związane z czynnościami komornika.

Podsumowanie. Dlaczego treść wniosku o zabezpieczenie roszczenia ma znaczenie?

Samo złożenie wniosku o zabezpieczenie roszczenia nie prowadzi automatycznie do udzielenia ochrony. Strona powinna wskazać odpowiedni środek, przedstawić okoliczności świadczące o zasadności roszczenia oraz wyjaśnić, dlaczego oczekiwanie na zakończenie procesu może zagrozić wykonaniu orzeczenia lub celowi postępowania.

Każda sprawa wymaga odrębnej oceny. Znaczenie mają nie tylko rodzaj dochodzonego roszczenia, ale również sytuacja drugiej strony, dostępne dowody, etap postępowania i proporcjonalność proponowanego zabezpieczenia. Postanowienie sądu ma charakter tymczasowy i nie przesądza o ostatecznym wyniku procesu.

Stan prawny: 3 sierpnia 2026 roku.

Wniosek o zabezpieczenie roszczenia – kiedy i jak go złożyć?

21 sierpnia 2026