List gończy służy odnalezieniu, zatrzymaniu i doprowadzeniu osoby poszukiwanej w związku z prowadzonym postępowaniem karnym. Nie jest karą ani dowodem winy. Jego wydanie wiąże się z określonymi przesłankami procesowymi, przede wszystkim z ukrywaniem się osoby, wobec której wydano postanowienie o tymczasowym aresztowaniu.

List gończy może wydać sąd albo prokurator. Po zatrzymaniu osoby poszukiwanej dalsze działania zależą między innymi od obowiązującego postanowienia o tymczasowym aresztowaniu i etapu postępowania.

Czym jest list gończy?

List gończy jest instrumentem przewidzianym w Kodeksie postępowania karnego, którego celem jest poszukiwanie osoby ukrywającej się przed organami prowadzącymi postępowanie. Umożliwia rozpowszechnienie danych pozwalających rozpoznać i odnaleźć poszukiwanego. Nie oznacza jednak, że osoba została prawomocnie skazana. List gończy należy odróżnić od wyroku, zatrzymania i tymczasowego aresztowania.

Każda z tych instytucji pełni inną funkcję:

list gończy służy poszukiwaniu osoby,
zatrzymanie oznacza faktyczne krótkotrwałe pozbawienie wolności,
tymczasowe aresztowanie jest środkiem zapobiegawczym stosowanym na podstawie decyzji sądu,
wyrok rozstrzyga sprawę w zakresie odpowiedzialności karnej.

Kiedy można wydać list gończy?

Zgodnie z Kodeksem postępowania karnego list gończy może zostać wydany, gdy oskarżony, wobec którego wydano postanowienie o tymczasowym aresztowaniu, ukrywa się.

W praktyce konieczne jest więc przede wszystkim ustalenie dwóch elementów:

czy istnieje postanowienie o tymczasowym aresztowaniu,
czy zachowanie osoby wskazuje na ukrywanie się przed organami prowadzącymi postępowanie.

Jeżeli postanowienie o tymczasowym aresztowaniu nie zostało wcześniej wydane, przepisy pozwalają wydać je bez uprzedniego przesłuchania podejrzanego.

Czy samo niestawienie się na wezwanie wystarczy?

Nie każde niestawiennictwo oznacza automatycznie ukrywanie się i prowadzi do wydania listu gończego. Znaczenie mogą mieć m.in. sposób doręczania wezwań, wiedza osoby o prowadzonym postępowaniu, podejmowane próby kontaktu oraz pozostałe okoliczności wskazujące, czy rzeczywiście unika ona organów ścigania lub wymiaru sprawiedliwości.

Kto wydaje list gończy – sąd czy prokurator?

Postanowienie o poszukiwaniu listem gończym może wydać sąd albo prokurator.

Należy jednak odróżnić tę decyzję od zastosowania tymczasowego aresztowania. Tymczasowe aresztowanie może zostać zastosowane wyłącznie na podstawie postanowienia sądu.

W postępowaniu przygotowawczym prokurator występuje więc do sądu o zastosowanie tymczasowego aresztowania, a następnie – po spełnieniu ustawowych warunków – może wydać postanowienie o poszukiwaniu podejrzanego listem gończym.

Jakie informacje zawiera list gończy?

List gończy może zawierać dane umożliwiające rozpoznanie i odnalezienie osoby poszukiwanej, w szczególności:

imię i nazwisko,
rysopis i znaki szczególne,
miejsce zamieszkania lub pracy,
fotografię, jeżeli jest dostępna,
informację o treści zarzutu,
informację o postanowieniu o tymczasowym aresztowaniu albo zapadłym wyroku.

List zawiera również wezwanie osób znających miejsce pobytu poszukiwanego do poinformowania Policji, prokuratora albo sądu.

Co do zasady list gończy jest publikowany za pośrednictwem Internetu, chyba że właściwy sąd lub prokurator postanowi inaczej.

Jakie są konsekwencje wydania listu gończego?

Najważniejszą konsekwencją jest możliwość ujęcia i zatrzymania osoby poszukiwanej po jej rozpoznaniu przez właściwe organy.

Wydanie listu może również oznaczać publiczne udostępnienie części danych osoby poszukiwanej, w tym jej fotografii i informacji potrzebnych do identyfikacji.

Sam list gończy nie przesądza jednak:

o winie osoby poszukiwanej,
o ostatecznym wyniku postępowania,
o wymiarze ewentualnej kary,
o tym, jak długo osoba pozostanie pozbawiona wolności po zatrzymaniu.

Te kwestie są rozstrzygane w ramach właściwego postępowania.

Co dzieje się po zatrzymaniu osoby poszukiwanej?

Po ujęciu osoby ściganej listem gończym należy ją co do zasady niezwłocznie doprowadzić do sądu, który wydał postanowienie o tymczasowym aresztowaniu.

Sąd rozstrzyga następnie, czy tymczasowe aresztowanie:

utrzymać,
zmienić na inny środek zapobiegawczy,
uchylić.

Wyjątkiem może być sytuacja, w której prokurator po przesłuchaniu zatrzymanego wcześniej zmienił środek zapobiegawczy albo uchylił tymczasowe aresztowanie.

Oznacza to, że samo zatrzymanie na podstawie listu gończego nie przesądza automatycznie o dalszym wielomiesięcznym pobycie w areszcie. Aktualność środka zapobiegawczego podlega dalszej kontroli procesowej.

Jakie prawa ma osoba zatrzymana?

Osoba zatrzymana nadal korzysta z praw procesowych. Powinna zostać poinformowana o podstawie i przyczynach zatrzymania.

Na jej żądanie należy również umożliwić jej niezwłoczny kontakt z adwokatem lub radcą prawnym oraz bezpośrednią rozmowę z pełnomocnikiem.

Zatrzymanemu przysługuje także możliwość złożenia zażalenia do sądu i żądania zbadania:

legalności zatrzymania,
jego zasadności,
prawidłowości sposobu przeprowadzenia zatrzymania.

Przed składaniem szczegółowych wyjaśnień istotne może być ustalenie, czego dokładnie dotyczą zarzuty, jakie decyzje zostały już wydane i jaki materiał znajduje się w aktach.

W takiej sytuacji pomocny może być adwokat w Poznaniu prowadzący sprawy karne, szczególnie gdy sprawa obejmuje jednocześnie poszukiwanie, zatrzymanie i tymczasowe aresztowanie.

Czy list gończy można odwołać?

Poszukiwanie może zostać zakończone po zatrzymaniu osoby albo wtedy, gdy ustaną podstawy jego prowadzenia.

Nie wystarczy jednak samo oświadczenie osoby poszukiwanej, że chce dobrowolnie zgłosić się do organu. Konieczne jest odpowiednie działanie właściwego sądu lub prokuratora wynikające z aktualnej sytuacji procesowej.

Czy dobrowolne zgłoszenie się kończy list gończy?

Nie automatycznie. Dobrowolne stawiennictwo może mieć znaczenie przy ocenie aktualnych przesłanek stosowania środków zapobiegawczych, ale nie daje gwarancji, że osoba uniknie zatrzymania albo tymczasowego aresztowania.

Przed takim działaniem warto ustalić:

który organ prowadzi postępowanie,
sygnaturę sprawy,
treść postanowienia o tymczasowym aresztowaniu,
podstawę wydania listu gończego,
aktualny status postępowania.

Analiza nie powinna opierać się wyłącznie na publicznym komunikacie o poszukiwaniu. Kluczowe są dokumenty znajdujące się w aktach sprawy.

Przy ustalaniu sytuacji procesowej można skorzystać również z usług prawnych w Poznaniu, jeżeli konieczna jest analiza decyzji o poszukiwaniu, aresztowaniu lub zatrzymaniu.

Najczęstsze pytania o list gończy

Czy list gończy oznacza, że osoba została skazana?

Nie. List gończy jest środkiem służącym poszukiwaniu osoby. Może zostać wydany przed zakończeniem procesu i nie stanowi dowodu winy ani prawomocnego skazania.

Czy prokurator może wydać list gończy?

Tak. Kodeks postępowania karnego przewiduje, że postanowienie o poszukiwaniu listem gończym może wydać sąd albo prokurator. Samo tymczasowe aresztowanie stosuje jednak sąd.

Czy list gończy można wydać bez wcześniejszego przesłuchania?

Tak. Jeżeli postanowienie o tymczasowym aresztowaniu nie zostało wcześniej wydane, przepisy pozwalają wydać je bez względu na to, czy podejrzany został wcześniej przesłuchany.

Czy list gończy jest publiczny?

Co do zasady podlega rozpowszechnieniu przez publikację w Internecie. Sąd lub prokurator może jednak zdecydować inaczej.

Co się dzieje po zatrzymaniu osoby ściganej listem gończym?

Osobę należy co do zasady niezwłocznie doprowadzić do sądu właściwego w sprawie tymczasowego aresztowania. Sąd ocenia wtedy, czy środek ten powinien zostać utrzymany, zmieniony lub uchylony.

Czy osoba zatrzymana może skontaktować się z adwokatem?

Tak. Na żądanie zatrzymanego należy umożliwić mu niezwłoczny kontakt z adwokatem lub radcą prawnym oraz bezpośrednią rozmowę.

Czy można zaskarżyć zatrzymanie?

Tak. Zatrzymanemu przysługuje zażalenie do sądu, w którym może domagać się zbadania zasadności, legalności oraz prawidłowości zatrzymania.

Podsumowanie

List gończy jest narzędziem służącym odnalezieniu osoby ukrywającej się, wobec której istnieje postanowienie o tymczasowym aresztowaniu. Może zostać wydany przez sąd albo prokuratora i co do zasady jest publicznie rozpowszechniany.

Najważniejszą konsekwencją jest możliwość zatrzymania i doprowadzenia osoby do właściwego organu. List gończy nie jest jednak wyrokiem i nie przesądza o winie. Po zatrzymaniu dalsze stosowanie tymczasowego aresztowania podlega ocenie zgodnie z zasadami postępowania karnego.

List gończy – kiedy może zostać wydany i jakie są konsekwencje?

06 października 2026